Die “steek” in je onderrug bij het opstaan: komt het door je SI-gewricht?

Pak jij de armleuningen vast, zet je je schrap en verwacht je een scherpe pijnscheut elke keer dat je uit je stoel opstaat? Voelen de eerste paar stappen stijf en pijnlijk, voordat het wat beter gaat? Dan heb je misschien te maken met een van de meest voorkomende, en vaak gemiste, oorzaken van lage rugpijn: het sacro-iliacale gewricht, oftewel het SI-gewricht.

Veel mensen komen bij ons binnen in de overtuiging dat ze een hernia of ischias hebben. Ze wijzen naar een diepe, zeurende pijn in de onderrug of bil die opspeelt zodra ze van zitten naar staan gaan. Vaak zit het probleem niet in de wervelkolom zelf, maar in het gewricht waar de wervelkolom en het bekken samenkomen.

Hieronder lees je hoe je pijn aan het SI-gewricht herkent, waarom het ontstaat en hoe chiropractie de oorzaak aanpakt.

Wat is het SI-gewricht?

Je hebt twee SI-gewrichten, aan elke kant één. Ze verbinden het onderste deel van je wervelkolom (het heiligbeen of sacrum) met je bekken (het darmbeen of ilium). Je vindt ze ongeveer bij de twee kuiltjes net boven je billen.

Deze gewrichten bewegen maar een paar millimeter, maar hebben een belangrijke taak. Ze brengen het gewicht van je bovenlichaam over naar je benen en vangen krachten op bij elke stap, elke trap en elke keer dat je opstaat. Als één van deze gewrichten stijf, geïrriteerd of juist te los wordt, verloopt die krachtoverdracht niet meer soepel en krijg je pijn.

Waarom doet opstaan juist zo’n pijn?

Als je zit, is je bekken relatief ontspannen. Zodra je opstaat, moet je bekken kantelen en zich als het ware “vergrendelen” om je volledige lichaamsgewicht te dragen. Beweegt een SI-gewricht niet goed, dan geeft die overgang een abnormale belasting op het gewricht en de banden eromheen. Het resultaat is een scherpe, stekende pijn.

Daarom zijn de eerste stappen vaak het ergst. Bij het lopen belast je je bekken steeds op één been. Als je bil- en bekkenspieren eenmaal opgewarmd zijn en het gewricht ondersteunen, zakt de scherpe pijn meestal af naar een doffe, zeurende pijn.

Veelvoorkomende oorzaken

• Zwangerschap en na de bevalling. Zwangerschapshormonen maken de bekkenbanden losser en het bekken draagt extra gewicht. Dit is een van de meest voorkomende oorzaken van bekkenpijn bij vrouwen.
• Vallen en blessures. Op je billen vallen, een traptree missen of een sportblessure kan het gewricht overbelasten.
• Herhaalde belasting. Hardlopen, tillen, of werk waarbij je vaak op één been staat of draait.
• Lang zitten. Lange dagen achter een bureau of in de auto maken het bekken stijf en de bilspieren zwak.
• Scheve belasting. Een beenlengteverschil, een oude enkel- of knieblessure, of altijd een kind op dezelfde heup dragen.

Zo herken je pijn aan het SI-gewricht

Chiropractoren letten op een aantal kenmerkende signalen die een SI-probleem onderscheiden van een probleem in de lage rug:

• De één-vingertest. Vraag iemand met SI-klachten waar het pijn doet, en hij wrijft niet over zijn hele onderrug. Hij wijst met één vinger een precieze plek aan, meestal het kuiltje net naast de onderkant van de wervelkolom.
• Pijn aan één kant. SI-pijn blijft meestal aan één kant, links of rechts, en gaat zelden over het midden van je rug heen.
• Lijkt op ischias. De pijn kan uitstralen naar je bil en de achterkant van je bovenbeen, en wordt daardoor makkelijk verward met ischias. Zenuwpijn door een hernia schiet meestal voorbij de knie naar je kuit of voet. SI-pijn stopt meestal boven de knie.
• Pijn bij bepaalde bewegingen. De pijn schiet omhoog bij omdraaien in bed, traplopen, uit de auto stappen of op één been staan (bijvoorbeeld bij het aantrekken van je broek).

Snelle check

Je SI-gewricht speelt mogelijk een rol als je meerdere punten herkent:

• ☐ Scherpe pijn als ik van zitten naar staan ga
• ☐ Pijn aan één kant van mijn onderrug of bil
• ☐ Ik kan de pijnlijke plek met één vinger aanwijzen
• ☐ Omdraaien in bed of uit de auto stappen doet pijn
• ☐ De pijn neemt af als ik even in beweging ben

De chiropractische aanpak: het bekken weer laten bewegen

Pijnstillers en spierverslappers kunnen de scherpe randjes eraf halen, maar veranderen niets aan hoe het gewricht beweegt. Een SI-probleem is een mechanisch probleem en reageert het best op een mechanische behandeling. Onderzoek ondersteunt manuele therapie in combinatie met gerichte oefeningen bij SI-klachten.

Bij MijnCHIRO stemmen we de behandeling af op wat jouw gewricht nodig heeft:

Een grondig onderzoek. We onderzoeken je onderrug, bekken en heupen met specifieke orthopedische testen, om vast te stellen of het SI-gewricht de bron is en om andere oorzaken uit te sluiten.

Gerichte manipulaties bij een stijf gewricht. Zit het gewricht vast, vaak na een val, door een slechte houding of door herhaalde belasting, dan herstellen zachte en gerichte manipulaties de normale beweging. Zodra het gewricht weer vrij beweegt, ontspannen de beschermende spieren eromheen meestal ook.

Blokkentechniek bij een gevoelig of los gewricht. Is het gewricht erg geïrriteerd of juist te beweeglijk, dan zijn krachtige technieken niet de juiste keuze. We kunnen dan werken met bekkenblokken: zachte wiggen onder je bekken terwijl je ligt, waarbij je eigen lichaamsgewicht het bekken rustig in balans brengt. Deze techniek is ook zeer geschikt tijdens de zwangerschap.

Weke-delenbehandeling. Als het SI-gewricht niet goed werkt, spannen de spieren eromheen, zoals je bilspieren, de piriformis en de heupbuigers, zich aan om het te beschermen. Met triggerpointtherapie en spierbehandeling verminderen we die spanning.

Stabiliserende oefeningen. Een blijvend resultaat bereik je door het “spierkorset” rond je bekken te versterken. Je krijgt eenvoudige, gerichte oefeningen om het gewricht te ondersteunen en terugval te voorkomen.

Wat je zelf kunt doen

• Sta slimmer op. Schuif naar de rand van je stoel, zet je voeten op heupbreedte, span je bilspieren aan en duw jezelf gelijkmatig met beide benen omhoog.
• Draai in bed met je knieën tegen elkaar. Houd je knieën bij elkaar en draai als één geheel.
• Stap in en uit de auto met beide benen tegelijk. Ga eerst zitten en draai dan beide benen tegelijk naar binnen.
• Kleed je zittend aan. Ga zitten om je broek, sokken of schoenen aan te trekken, in plaats van op één been te staan.
• Sla je benen niet over elkaar als je zit, en draag kinderen of tassen niet steeds op dezelfde heup.
• Doe de bruggetje-oefening. Ga op je rug liggen met gebogen knieën, span je bilspieren aan en til je heupen op. Houd 5 seconden vast en herhaal 10 keer, zolang het geen pijn doet.
• Gebruik ijs of warmte. IJs helpt goed bij een acute opvlamming, warmte bij stijfheid en spierspanning.

Wanneer direct naar de huisarts?

Neem met spoed contact op met je huisarts als je rugpijn gepaard gaat met:

• verlies van controle over plassen of ontlasting, of een doof gevoel rond je kruis of billen;
• toenemende krachtsvermindering in één of beide benen;
• koorts of je algeheel ziek voelen;
• onverklaard gewichtsverlies;
• hevige nachtelijke pijn die niet verandert als je van houding wisselt;
• pijn na een ernstige val of ongeval.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn pijn van mijn SI-gewricht of een hernia komt? SI-pijn zit meestal aan één kant, is met één vinger aan te wijzen en straalt zelden uit tot voorbij de knie. Pijn door een hernia schiet vaker door naar je kuit of voet en gaat soms samen met tintelingen of een doof gevoel. Een chiropractisch onderzoek kan het verschil vaststellen.

Kan een chiropractor helpen bij SI-klachten? Ja. Chiropractie combineert zachte manipulaties, spierbehandeling en oefeningen om de normale beweging en stabiliteit van het SI-gewricht te herstellen. Zo pak je de oorzaak aan en niet alleen de klachten.

Is chiropractie veilig tijdens de zwangerschap? Ja. We passen onze technieken aan voor zwangere patiënten en gebruiken vaak zachte methoden zoals de blokkentechniek. Veel vrouwen ervaren verlichting van bekkenpijn tijdens de zwangerschap.

Hoe lang duurt het herstel van SI-klachten? Dat hangt af van de oorzaak en hoe lang je de klachten al hebt. Veel mensen merken binnen de eerste paar behandelingen al verschil. Na het onderzoek krijg je een duidelijk behandelplan met een realistische tijdlijn.

Weer vrij bewegen

Pijn bij het opstaan is niet zomaar een teken van ouder worden. Het is een signaal dat er iets in je bekken niet goed werkt. Door de beweging en stabiliteit van het SI-gewricht te herstellen, helpt chiropractie je om weer vrij te bewegen, zonder angst voor die eerste stap.

MijnCHIRO in Eindhoven behandelt patiënten in het Nederlands en het Engels. Maak vandaag nog een afspraak en ontdek of je SI-gewricht achter je rugpijn zit